Thượng viện Mỹ tránh shutdown: Điều gì đang ẩn sau lớp sương tài khóa cho thị trường crypto?
Trương Hòa
90-6. Một con số gần như tuyệt đối trong một Quốc hội đang bị chia rẽ đến mức bất kỳ dự luật nào cũng có thể trở thành chiến trường. Thế nhưng tối thứ Năm vừa qua, tại Washington, Thượng viện Hoa Kỳ đã thông qua dự luật chi tiêu tạm thời – một Continuing Resolution – để giữ cho chính phủ liên bang tiếp tục hoạt động cho đến ngày 11 tháng 12. Trong một thị trường crypto đang ở đỉnh cao của chu kỳ tăng trưởng, nơi không ít nhà đầu tư mới đang đổ xô vào các token AI và DePIN, một bản tin chính trị tưởng chừng như không liên quan này có thể là mảnh ghép quan trọng mà ít ai để ý.
Tôi đã dành nhiều năm theo dõi sự cộng hưởng giữa chính sách vĩ mô và hành vi thị trường. Quả thật, tôi từng ngồi đọc lại The Psychology of Money trong một ngôi nhà gỗ ở Thụy Điển sau khi mất 70% danh mục năm 2022, và đó là lúc tôi hiểu rằng những câu chuyện vĩ mô không bao giờ xuất hiện một cách trực diện trong bảng giá. Chúng thấm vào thanh khoản, vào nhịp phát hành dữ liệu, vào tâm lý của những người quản lý quỹ. Bản tin 90-6 này, được Jin10 dẫn lại từ Fox News, chính là một trong những sợi chỉ như thế.
Về bản chất, Continuing Resolution là một tấm lưới an toàn được dệt vội khi Quốc hội không hoàn thành 12 dự luật chi tiêu hàng năm. Thay vì thông qua ngân sách đầy đủ, họ đơn giản gia hạn mức chi tiêu hiện tại. Lần này, tỷ lệ 90-6 là một biểu hiện hiếm hoi của sự đồng thuận lưỡng đảng – đến mức nó khiến tôi nhớ lại những ngày đầu DeFi Summer, khi các giao thức khác nhau bỗng dưng tìm thấy tiếng nói chung trong câu chuyện "tài chính mở". Nhưng sự đồng thuận đó nói lên điều gì? Nó nói lên rằng không ai muốn chính phủ đóng cửa. Không ai muốn một cuộc khủng hoảng tự gây ra trước thềm bầu cử giữa kỳ. Không ai muốn gánh chịu hậu quả từ việc công chức phải nghỉ việc không lương. Và điều đó cũng có nghĩa là cả hai đảng đều biết rõ vấn đề nợ công đã đến mức không thể chạm tay vào.
Vậy điều này có ý nghĩa gì với một người đang hold Bitcoin hay farm trên các giao thức DeFi? Trước hết, việc tránh shutdown có nghĩa là các chỉ số kinh tế vẫn sẽ được phát hành đúng lịch. CPI, NFP, PCE – những con số mà các quỹ đầu tư dùng để đặt cược vào hướng đi lãi suất của Fed – sẽ không bị gián đoạn. Năm 2018, chính phủ Mỹ đã đóng cửa suốt 35 ngày, và Cục Thống kê Lao động phải hoãn vô thời hạn các báo cáo việc làm. Hệ quả là một đợt sóng "dữ liệu nhiễu" mà giới giao dịch phải điều hướng trong mù bão. Lần này, màn sương đó đã được dời đi. Nhưng chỉ là dời đi, không phải xóa bỏ.
Tôi đã học được một bài học quan trọng từ việc audit 0x protocol v2 năm 2017: không bao giờ đánh giá thấp một lỗi đã biết mà chưa được sửa. Khi tôi phát hiện lỗi reentrancy có thể ảnh hưởng đến 12.000 ETH, tôi đã nghĩ rằng đội ngũ sẽ ngay lập tức vá. Họ cảm ơn tôi, nhưng không vội vàng sửa. Vì lý do gì? Vì họ đang chạy theo một thời điểm ra mắt. Điều đó không khác gì Quốc hội Mỹ lúc này: ai cũng thấy nợ công đang leo thang, ai cũng biết CR chỉ là miếng băng cá nhân trên một vết thương mưng mủ, nhưng vẫn chọn cách trì hoãn. Và thị trường, trong vô thức tập thể của mình, đang thưởng cho họ bằng một đợt tăng giá.
Nhưng hãy nhìn vào cấu trúc sâu hơn. Trong ngắn hạn, dòng vốn có thể vẫn chảy vào các tài sản rủi ro, vì nỗi sợ shutdown đã bị đẩy lùi. Điều này có lợi cho Bitcoin, Ethereum, và những đồng coin có thanh khoản cao. Stablecoin như USDT hay USDC cũng sẽ đứng vững, bởi vì chúng không phải đối mặt với một cú sốc thanh khoản đột ngột từ việc chính phủ ngừng hoạt động. Nhưng hãy nhớ rằng, đến ngày 11/12, tất cả lại tái diễn. Chúng ta sẽ có một phiên bản khác của cùng một bài toán, và lúc này có thể là một Quốc hội khác, với những ưu tiên chính trị khác.
Chúng ta hãy nói về những con số cụ thể. Năm tài khóa 2026, chính phủ Mỹ đối mặt với khoản chi trả lãi suất vượt quá 1.000 tỷ USD lần đầu tiên trong lịch sử. Đây là con số mà không một quỹ đầu tư crypto nào có thể bỏ qua, bởi vì nó tạo ra áp lực lên thanh khoản toàn cầu. Khi lãi suất Mỹ giảm, thanh khoản sẽ chảy về các thị trường mới nổi và tài sản rủi ro; khi lãi suất tăng, dòng đó sẽ đảo ngược. Một CR không thay đổi gì trong phương trình đó. Nó chỉ dời thời điểm.
Góc nhìn phản trực giác của tôi: thị trường crypto thường quá lạc quan khi một cuộc khủng hoảng tiềm tàng được ngăn chặn. Họ giống như một trader mới phát hiện ra một cách kiếm tiền mới nhưng không kiểm tra xem hợp đồng thông minh có an toàn hay không. Tôi đã thấy quá nhiều lần, từ vụ sụp đổ của Luna đến sự ra đi của FTX, người ta quên rằng vấn đề gốc rễ vẫn nằm đó. Ở đây, vấn đề gốc rễ là tính bền vững của ngân sách Mỹ. Nếu Fed buộc phải in tiền để tài trợ cho chính phủ, lạm phát sẽ quay lại, và điều đó có thể xóa sạch mọi lợi nhuận của một chu kỳ tăng giá.
Đó là lý do tôi nghĩ rằng các nhà đầu tư crypto nên theo dõi sát sao cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện sắp tới. Nếu Hạ viện thông qua một phiên bản với các điều khoản gây tranh cãi hơn, tình hình có thể xấu đi. Nhưng nếu phiên bản của Hạ viện giống hệt Thượng viện, chúng ta sẽ có thêm một quý bình yên. Trong khoảng thời gian đó, những người làm phân tích như tôi sẽ theo dõi các tín hiệu on-chain, dòng tiền vào các quỹ ETF, và sự thay đổi trong narrative trung tâm. Chúng ta sẽ không chỉ hỏi "liệu Bitcoin có đạt ATH mới