NY Fed yêu cầu các ngân hàng Mỹ rà soát rủi ro với tỷ giá EUR/JPY. Thông tin xuất hiện trên Bloomberg vào ngày 12/3, nhưng không hề được nhắc đến trên các trang tin crypto chính thống. Điều này khiến tôi bối rối. Không phải vì tin sai, mà vì các nhà giao dịch đang bỏ qua một biến số vĩ mô có thể thổi bay mọi kế hoạch phân bổ vốn. EUR/JPY đứng ở vùng 168, USD/JPY ở mức 155. Nhìn lại lịch sử, mỗi lần NY Fed phải can thiệp vào hệ thống ngân hàng vì một đồng tiền cụ thể, thị trường toàn cầu thường chứng kiến một cú sốc thanh khoản. Dữ liệu nói điều đó. Tôi chỉ dịch lại.
Bối cảnh vĩ mô quá rõ ràng. Chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Nhật Bản vẫn ở mức khoảng 300 điểm cơ bản. Fed duy trì lãi suất quỹ liên bang 3,50-3,75%, còn Ngân hàng Nhật Bản chỉ nâng lãi suất lên 0,5% hồi tháng 1. Nhưng khoảng cách đó không phải là động lực duy nhất. Đồng yên yếu đã trở thành một đặc điểm cấu trúc, len lỏi vào hoạt động carry trade của toàn hệ thống. Các tổ chức tài chính vay yên với chi phí gần bằng 0, chuyển sang USD và EUR, rồi đầu tư vào trái phiếu kho bạc Mỹ, cổ phiếu, và một phần không nhỏ vào tài sản kỹ thuật số. Khi NY Fed hỏi ngân hàng rằng họ đang nắm giữ bao nhiêu rủi ro với cặp EUR/JPY, câu hỏi đó không chỉ nằm ở phòng giao dịch ngoại hối. Nó chạm đến toàn bộ tài sản rủi ro, từ cổ phiếu công nghệ cho đến Bitcoin. Vì nếu carry trade bị đảo chiều, mọi thứ từng được mua bằng tiền vay yên sẽ phải được bán ra.
Phần tôi muốn mổ xẻ là ba kênh truyền dẫn từ sự kiện này vào thị trường crypto. Kênh thứ nhất, thanh khoản. Vào tháng 10/2022, khi Nhật Bản can thiệp thị trường ngoại hối để cứu đồng yên, giá Bitcoin đã giảm khoảng 10% trong 48 giờ. Nguyên nhân không phải là can thiệp đó nhằm vào Bitcoin, mà là các quỹ phòng hộ đã phải bán mọi thứ có thể bán để đáp ứng yêu cầu ký quỹ sau khi vị thế carry trade thua lỗ. Cấu trúc thị trường crypto hiện tại còn mỏng hơn thời điểm năm 2022. Dữ liệu thanh khoản trên top 20 sàn giao dịch cho thấy độ sâu lệnh của BTC/USDT đã giảm 35% kể từ tháng 1. Điều đó có nghĩa là nếu một quỹ cần bán 500 triệu USD, chênh lệch giá trượt sẽ lớn hơn nhiều so với số đếm của bạn. Chúng ta đang nói về một sự kiện có thể khiến các quỹ đầu cơ đồng loạt đóng vị thế. Dữ liệu nói — tôi chỉ dịch. Lịch sử cho thấy trong cú sốc carry trade năm 2019, Bitcoin mất 20% chỉ trong ba ngày trước khi phục hồi gấp đôi. Kênh thứ hai, định giá. Mối tương quan giữa Bitcoin và đồng yen từng âm trong nhiều giai đoạn, nhưng mối quan hệ này đang mất ổn định. Khi USD yếu đi, Bitcoin thường tăng; khi yen mạnh lên, USD yếu đi. Tuy nhiên, sự mạnh lên của yen do can thiệp nhân tạo không giống với sự mạnh lên do chính sách tiền tệ thắt chặt. Nó mang tính sốc, gây ra sự co rút thanh khoản tức thời, và chỉ sau khi hệ thống ổn định, các yếu tố định giá mới phát huy tác dụng. Điều đó có nghĩa là trong vòng 30 ngày đầu, tác động có thể là tiêu cực cho Bitcoin. Nhưng sau 6 tháng, câu chuyện có thể hoàn toàn khác. Kênh thứ ba, kỳ vọng chính sách tiền tệ. Tại sao NY Fed lại lo về EUR/JPY? Vì áp lực yen yếu đang buộc các nhà đầu tư Nhật Bản bán trái phiếu Mỹ để phòng vệ. Nhật Bản đang nắm hơn 1,1 nghìn tỷ USD trái phiếu Kho bạc Mỹ. Nếu họ ồ ạt bán, lợi suất trái phiếu Mỹ sẽ tăng vọt, và khi đó Fed sẽ phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng tài chính do chính sách của mình gây ra. Vì vậy, Fed có động cơ to lớn để ổn định đồng yen, ngay cả khi điều đó có nghĩa là sử dụng các công cụ như swap dòng tiền hoặc can thiệp phối hợp với Nhật Bản. Nếu Fed làm vậy, họ đang thừa nhận rằng lãi suất cao là không bền vững. Kỳ vọng đó, về dài hạn, là chất xúc tác tăng giá cho Bitcoin, nhưng nó chỉ xảy ra sau khi cơn bão thanh khoản đi qua.
Nhưng chờ đã. Hãy nhìn vào dữ liệu on-chain trước khi vội kết luận. Dòng stablecoin vào các sàn giao dịch trong bảy ngày qua đã tăng 18%, trong khi dòng Bitcoin rời sàn chỉ tăng 4%. Nhìn qua thì có vẻ là tín hiệu bán. Nhưng nếu nhìn kỹ hơn, phần lớn stablecoin đổ vào là USDT trên mạng TRON, và tốc độ rút USDC trên Ethereum cũng tăng tương đương. Sự dịch chuyển này có thể cho thấy các nhà tạo lập thị trường đang di chuyển vốn, chứ không hẳn là nhà đầu tư bán lẻ đang hoảng loạn. Từ kinh nghiệm theo dõi các đợt biến động vĩ mô, tôi nhận thấy rằng dòng on-chain thường trễ hơn giá vài giờ đến vài ngày. Vào tháng 2 vừa qua, dòng stablecoin tăng trước khi Bitcoin điều chỉnh 7%. Nhưng cũng có một lần, dòng stablecoin tăng trước khi Bitcoin bứt phá 12%. Vì vậy, chỉ số này không có giá trị dự báo nếu thiếu bối cảnh. Điều duy nhất có thể nói là: thị trường đang tích lũy một lượng lớn đòn bẩy ngắn hạn, và bất kỳ một cú sốc nào cũng có thể gây ra một đợt thanh lý dây chuyền. Dữ liệu nói — tôi chỉ dịch.
Chúng ta không thể bỏ qua điểm kỹ thuật quan trọng nhất: vì sao cặp EUR/JPY mà không phải USD/JPY? Có ba cách giải thích. Một là, Mỹ không lo lắng về việc USD mạnh, vì nó giúp giảm lạm phát trong nước. Nhưng nó lo lắng về việc đồng yên yếu đến mức gây tổn hại cho các đối tác châu Âu. Sự chênh lệch giữa đồng euro và đồng yên, hiện đang vượt quá 1,5 lần so với trung bình 5 năm, có thể gây ra suy thoái ở châu Âu, và suy thoái châu Âu sẽ lan sang các ngân hàng Mỹ có chi nhánh tại châu Âu. Hai là, EUR/JPY có thanh khoản mỏng hơn nhiều so với USD/JPY. Nếu cần can thiệp, chỉ cần một lượng vốn nhỏ tập trung vào cặp chéo này là đủ để tạo ra sóng lớn, buộc các quỹ phải tự điều chỉnh mà không cần Mỹ công khai hành động. Ba là, đây có thể là một dạng báo trước cho việc mở rộng hệ thống repo và swap xuyên đêm giữa các ngân hàng trung ương. Nếu các quỹ thị trường tiền tệ của châu Âu mất thanh khoản do đảo chiều tỷ giá, Fed sẽ cần phải cung cấp USD thông qua swap với ECB. Điều đó có thể ảnh hưởng đến lãi suất USDC và các stablecoin khác, vì chúng được hỗ trợ bởi tín phiếu kho bạc Mỹ ngắn hạn. Đây là một chi tiết kỹ thuật mà hầu hết mọi người bỏ qua, nhưng nó nằm trong số những tình huống khiến tôi không thể ngủ ngon. Tôi đã từng audit một giao thức cho vay DeFi có pool thanh khoản bằng JPM Coin và USDC. Khi lãi suất repo Mỹ tăng, pool đó gần như cạn kiệt trong vòng vài giờ. Mối liên hệ giữa thị trường tiền tệ và DeFi mỏng manh hơn bạn nghĩ.
Bây giờ là phần phản trực giác. Điều gì nếu tất cả những gì NY Fed làm chỉ là một cuộc kiểm tra thường quy? Trong trường hợp đó, chúng ta có thể đã thổi phồng tầm quan trọng của một thông tin nhỏ. Các ngân hàng Mỹ thường xuyên được kiểm tra rủi ro thị trường, và việc tập trung vào một cặp tiền biến động mạnh không có gì bất thường. Nếu đúng như vậy, đồng yên có thể tiếp tục yếu trong nhiều tháng nữa, lợi suất Mỹ vẫn cao, và Bitcoin sẽ tiếp tục bị mắc kẹt trong biên độ. Nhưng ngay cả khi đó, điều mà NY Fed không nói ra cũng có giá trị. Việc họ không đưa ra bất kỳ hướng dẫn nào cho thấy họ đang tự tin rằng hệ thống ngân hàng có thể chịu đựng được những biến động tỷ giá. Sự tự tin đó có thể là con dao hai lưỡi. Khi cơ quan quản lý nghĩ rằng mọi thứ đều ổn, họ thường nới lỏng tiêu chuẩn cho vay, tạo ra nhiều thanh khoản hơn cho các tài sản rủi ro. Trong môi trường như vậy, Bitcoin có thể được hưởng lợi từ một cơn gió ngược. Nhưng nếu tôi được hỏi, tôi sẽ không dựa vào giả định an toàn đó. Lịch sử của tôi khi theo dõi các cuộc khủng hoảng tiền tệ đã dạy tôi một điều: những cú sốc lớn nhất không đến từ những quyết định có chủ đích, mà đến từ những tín hiệu bị bỏ qua.
Câu chuyện này có một điểm mù mà các nhà đầu tư cần lưu tâm. Đó là sự khác biệt giữa can thiệp thực sự và khẩu hiệu. Vào năm 2022, Nhật Bản chi khoảng 65 tỷ USD cho can thiệp. Nhưng kết quả chỉ kéo dài vài tuần, và đồng yên lại tiếp tục giảm sau đó. Điều gì khiến lần này khác? Câu trả lời nằm ở việc Mỹ có tham gia hay không. Nếu chỉ có Nhật Bản, đồng yên sẽ khó giữ vững. Nhưng nếu NY Fed, thông qua các thỏa thuận swap hoặc phối hợp mua bán, đứng sau lưng Nhật Bản, thì tác động sẽ hoàn toàn khác. Điều này sẽ tạo ra một sự thay đổi trong định giá tài sản toàn cầu. Cổ phiếu tăng, trái phiếu Mỹ giảm lợi suất, và vàng cùng Bitcoin có khả năng hút dòng tiền mạnh mẽ. Nhưng trước đó, người ta sẽ phải trải qua một đợt thanh lý đáng sợ. Lựa chọn là của bạn: bạn muốn đón đầu cú sốc hay đợi nó xảy ra rồi mua vào với giá tốt hơn? Theo quan điểm của tôi, thị trường crypto chưa có đủ dữ liệu để xác nhận kịch bản nào. Do đó, cần phải áp dụng một quy tắc đơn giản: không bao giờ để một vị thế duy nhất có thể phá hủy danh mục đầu tư của bạn.
Nhìn lại, điều khiến tôi quan tâm không phải là việc NY Fed xem xét rủi ro, mà là cách thông tin này được lan truyền. Nó không xuất hiện trên Reuters hay Bloomberg đầu tiên, mà lại xuất hiện trên một trang tin crypto nhỏ. Điều đó có nghĩa là ai đó đã cố tình rò rỉ nó cho ngành công nghiệp tài sản số. Họ muốn thị trường crypto biết điều gì? Có thể họ muốn các nhà giao dịch giảm bớt đòn bẩy trước khi một sự kiện lớn xảy ra. Hoặc có thể họ muốn thăm dò phản ứng thị trường trước khi quyết định hành động. Dù động cơ là gì, thông điệp rất rõ ràng: một cú sốc thanh khoản có thể đến từ bất kỳ đâu, và crypto sẽ không được miễn trừ. Những ai đã từng trải qua sự kiện tháng 5/2021 hoặc tháng 11/2022 đều hiểu điều này. Bạn không thể đoán thời điểm, nhưng bạn có thể chuẩn bị cho những kịch bản bất lợi nhất. Việc giảm đòn bẩy, duy trì một phần lớn tài sản bằng stablecoin hoặc USD, và không tham gia vào các pool thanh khoản có rủi ro biến động chéo cao sẽ giúp bạn giữ được vị thế. Còn đối với các dự án DeFi, nếu chưa stress test với kịch bản EUR/JPY đảo chiều, thì đã đến lúc làm điều đó. Tôi nói từ kinh nghiệm: vài giờ rối loạn tỷ giá có thể xóa sổ một pool thanh khoản mà không cần đến lỗ hổng hợp đồng thông minh.
Tóm lại, thị trường crypto hiện tại đang trong trạng thái đi ngang, nhưng sự đi ngang này không phải là sự ổn định. Nó là một sự chờ đợi đầy căng thẳng. NY Fed và EUR/JPY có thể là hai biến số mà bạn không ngờ tới. Hãy chú ý đến chúng. Dữ liệu nói — tôi chỉ dịch.


