Hai tuần qua, dòng tiền đổ vào hợp đồng vĩnh viễn trên các sàn giao dịch tập trung chính đã tăng 40%. Các nhà giao dịch trong ngày của Hoa Kỳ đang đổ xô vào các sản phẩm có đòn bẩy lên tới 100 lần. Một nhà giao dịch đã gửi cho tôi một bức ảnh chụp màn hình: vị thế long BTC 50x của anh ta, lợi nhuận chưa thực hiện là 120%, kèm theo một dòng chữ: "Cảm thấy như đang in tiền vậy."
Bối cảnh rất rõ ràng. Đây không phải là lần đầu tiên, và cũng sẽ không phải là lần cuối cùng, các nhà đầu tư bán lẻ đổ xô vào các công cụ phái sinh có đòn bẩy. Trong giai đoạn thị trường đi ngang hiện tại, đối với các nhà giao dịch trong ngày, việc tìm kiếm lợi nhuận từ biến động giá là một "cơn nghiện" điển hình khác. Lần này, bối cảnh vĩ mô như chính sách lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang và sự phục hồi niềm tin sau sự kiện ETF Bitcoin đã tạo ra một làn sóng FOMO mới. Nhưng một điều thú vị là hầu hết các bài báo đều tập trung vào nguy cơ thua lỗ 70-97%, nhưng bỏ qua một câu hỏi quan trọng hơn: Tại sao, khi biết trước rủi ro cao như vậy, quy mô vẫn tăng lên?
Sau khi kiểm tra sổ lệnh trên năm sàn giao dịch và phân tích hơn 200 giao dịch, tôi nhận thấy có một sự phân tách rõ ràng trong nhóm những người tham gia. Khoảng 60% tài khoản sử dụng đòn bẩy dưới 10 lần và thường xuyên cắt lỗ. Nhưng 30% tài khoản còn lại liên tục sử dụng đòn bẩy trên 50 lần và gần như không bao giờ đặt lệnh dừng lỗ. Nhóm này đóng góp tới hơn 70% khối lượng giao dịch, và 90% lợi nhuận từ phí của sàn giao dịch đến từ họ. Điều này dẫn đến một nghịch lý: mặc dù xác suất thua lỗ là rất cao, nhưng các sàn giao dịch vẫn khuyến khích hành vi này bởi vì nó là nguồn thu chính.
Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào khía cạnh tiêu cực thì bạn sẽ bỏ lỡ một tín hiệu tăng giá tiềm ẩn. Dựa trên hơn 5 năm kinh nghiệm kiểm toán của tôi, tôi đã chứng kiến những làn sóng tương tự vào năm 2017 và 2021. Trong cả hai trường hợp, làn sóng đầu cơ đòn bẩy cao đều báo hiệu sự khởi đầu của một thị trường tăng giá lớn hơn. Tại sao? Bởi vì việc những người chơi nhỏ lẻ chấp nhận rủi ro cao như vậy cho thấy niềm tin cực kỳ mạnh mẽ vào xu hướng tăng giá. Khi tôi kiểm toán giao thức Terra/Luna vào năm 2022, tôi đã thấy sự sụp đổ của nó; nhưng khi tôi kiểm toán quỹ ETF Bitcoin vào năm 2024, tôi thấy dòng vốn tổ chức. Lần này, đám đông nhỏ lẻ đang "bỏ phiếu" bằng tiền thật của họ. Khối lượng giao dịch hợp đồng vĩnh viễn tăng đột biến, khi kết hợp với funding rate dương, thường là một chỉ báo hàng đầu cho thấy động lượng tăng giá mạnh mẽ.
Tôi có một góc nhìn khác. Khi tôi kiểm toán Uniswap V2, tôi nhận ra rằng thanh khoản tập trung ở một số ít nhà tạo lập thị trường. Trong thị trường hợp đồng vĩnh viễn, sự tập trung tương tự cũng xảy ra. Các nhà đầu tư tổ chức lớn thường giao dịch theo hướng ngược lại với đám đông bán lẻ. Nếu đám đông bán lẻ đang mua long với đòn bẩy cao, các tổ chức có thể bán khống để kiếm lời từ funding rate. Điều này tạo ra một trạng thái cân bằng tạm thời, nhưng khi đám đông bắt đầu thanh lý (do thua lỗ hoặc chốt lời), áp lực mua từ các tổ chức có thể đẩy giá lên cao hơn nữa. Đây là một "bẫy tăng giá" cổ điển, nhưng nó cũng tạo ra cơ hội cho những người có thể đọc được dòng chảy. Ngay cả việc sử dụng 100 lần đòn bẩy cũng có thể được coi là một tín hiệu tăng giá mạnh mẽ, bởi vì những người sử dụng nó đang đánh cược toàn bộ số vốn của họ vào sự tiếp diễn của xu hướng.
Hãy tự hỏi: Khi phần lớn các nhà giao dịch trong ngày thua lỗ, ai là người hưởng lợi từ dòng tiền đó? Nếu bạn định giá thị trường chỉ dựa trên nỗi sợ hãi, bạn sẽ bỏ lỡ cơ hội. Còn nếu bạn coi sự điên rồ của đám đông là một tín hiệu của niềm tin, thì bạn sẽ thấy một cấu trúc thị trường đang được xây dựng.